Workforum VN-Verdrag van 18 en 19 november 2010
Op 18 en 19 november2010 organiseerden België - als Voorzitter van de Europese Unie - en de Europese Commissie een Work Forum voor de toepassing van het VN-Verdrag inzake de rechten van de personen met een handicap.
Het Work Forum had als doel goede praktijken uit te wisselen, te leren van elkaars goede – en minder goede – ervaringen en een netwerk te creëren van ambtenaren, verenigingen en diensten uit alle Europese lidstaten dat moet zorgen voor het inrichten van de structuren waarvan sprake in artikel 33 van het Verdrag.
Conclusie van het Forum: het allerbelangrijkste is dat de mentaliteit ten opzichte van de handicap verandert, zodat mensen met een handicap volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving en dat er rekening gehouden wordt met hen bij alle beleidsbeslissingen, op alle niveaus.
"Niets over ons zonder ons" werd dan ook de baseline van het Forum.
Verslag van de werkzaamheden en presentaties van de sprekers
Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap
De Verenigde Naties (VN) heeft op 13 december 2006 het verdrag aangenomen inzake de rechten van personen met een handicap.
België heeft dit verdrag goedgekeurd en verbindt zich ten opzichte van personen met een handicap om:
- hun rechten te verzekeren;
- rekening met hen te houden in het beleid en in programma’s;
- elke vorm van discriminatie uit te schakelen.
Het verdrag geeft een nieuwe definitie van handicap.
Handicap is dat wat personen met een handicap belet:
- om volwaardig en daadwerkelijk deel te nemen aan de samenleving;
- om op voet van gelijkheid te staan met andere personen.
Deze definitie houdt dus rekening met obstakels (gedragingen, omgeving) die het gevolg zijn van de wijze waarop de samenleving georganiseerd is.
De handicap wordt niet langer voorgesteld als iets medisch, eigen aan de persoon met een handicap.
Het verdrag opent geen nieuwe rechten maar:
- ze herinnert er aan dat alle mensenrechten[1] (burgerlijke en politieke, economische, sociale en culturele rechten) volledig van toepassing zijn op personen met een handicap en dat er garanties[2] voor hen moeten zijn wat de toepassing betreft;
- houdt ook rekening met de specifieke behoeften van personen met een handicap en wat voorzien moet worden (maatregelen en aanpassingen) om er voor te zorgen dat ze op voet van gelijkheid staan met andere personen (onder andere op het vlak van onderwijs, gezondheid, aanpassingen,…).
De Staten die het verdrag ondertekend hebben moeten onder andere:
- alles doen wat nodig is om het geheel van de samenleving te sensibiliseren rond het begrip handicap;
- er voor zorgen dat de samenleving toegankelijk is voor personen met een handicap (bijvoorbeeld: spoorwegen, vervoer, gebouwen, diensten, informatie, communicatie,…).
België heeft het “protocol” dat bijgevoegd is bij het verdrag ook ondertekend.
Dat protocol:
- erkent de bevoegdheid van het Comité van personen met een handicap (een comité dat opgericht werd bij de secretaris-generaal van de VN en dat samengesteld is uit onafhankelijke experts);
- houdt rekening met de mogelijkheid dat een Staat die het verdrag ondertekend heeft het niet respecteert: in dat geval kunnen personen met een handicap (“particulieren”) of groepen van personen die van oordeel zijn dat ze slachtoffer zijn van dat niet respecteren zich richten tot dat comité (nadat ze alle mogelijke beroepsmiddelen tegen de Staat hebben uitgeput).
1. Zoals het respect voor de menselijke waardigheid, de non-discriminatie, de gelijkheid van kansen,…
2. Onder andere de rechten verbonden aan de keuzevrijheid: zelfstandig leven, persoonlijke mobiliteit, respecteren van de privacy, van de woonplaats en van het gezin…
